Najstarszy tor wyścigowy i kolebka sportów motorowych. Brooklands to pierwszy w historii stały obiekt, na którym odbywały się pierwsze legalne wyścigi. Mimo że miejsce to nigdy nie gościło wyścigu Formuły 1, darzone jest nie mniejszym szacunkiem niż „Dom Brytyjskich Wyścigów” – Silverstone.

tekst: Wojtek Paprota / foto: Brooklands Museum

Najstarszy tor wyścigowy – geneza powstania

Wszystko zaczęło się na początku XX wieku, kiedy coraz więcej młodych adeptów sztuki wyścigowej wykorzystywało do żyłowania swoich maszyn publiczne drogi Zjednoczonego Królestwa. Pierwszy brytyjski kodeks drogowy z 1903 roku zakładał limit prędkości na poziomie 20 mil na godzinę (32 km/h), dlatego pomysł przedsiębiorcy Hugh F. Locke’a Kinga, by wybudować stały tor wyścigowy, został przyjęty z wielką aprobatą.

Najstarszy tor wyścigowy – historia i długość

Obiekt został powołany do życia w roku 1907. Był zlokalizowany w wiosce Weybridge, na południowy zachód od Londynu. Tor miał owalny kształt, więc aby go poprawnie przejechać, wystarczyło minąć dwa długie, wyprofilowane łuki – Members i Byfleet. Całkowita długość nitki autodromu wynosiła dokładnie 4453 metry. Później wewnątrz pętli dobudowano prostą startową i kilka zakrętów, co otrzymało nazwę sekcji Campbell.

Podczas jazd i wyścigów, jakie odbywały się na torze Brooklands, obowiązywały ściśle określone zasady. Jako że ścigano się tam w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara, wyprzedzanie dozwolone było jedynie z prawej strony, a po wyższej części Members i Byfleet mogli jeździć jedynie najszybsi kierowcy.

Najstarszy tor wyścigowy – kierowcy i ich auta

W czasie pierwszych lat działalności toru opłata za możliwość jazdy wynosiła tyle, co średnia tygodniowa pensja typowego brytyjskiego pracownika, dlatego tylko arystokraci mogli pozwolić sobie na tego typu przyjemność. Jednak tylko oni posiadali wtedy samochody. Były to albo samodzielnie skonstruowane maszyny, albo samochody francuskie, które stanowiły 50% rynku motoryzacyjnego. O dziwo, szybsze były brytyjskie samoróbki.

Najstarszy tor wyścigowy – wyścig na torze Brooklands

Pierwsza wojna światowa przerwała działalność Brooklands, samochody wróciły tam na dobre dopiero w latach 20. W roku 1926 znany z bicia rekordów prędkości na lądzie i wodzie sir Henry Segrave zorganizował na Brooklands pierwsze w historii Grand Prix Wielkiej Brytanii, którego zwycięzcą został Louis Wagner. Rok później rozegrano drugą edycję Grand Prix i na tym historia się kończy. W następnych latach organizowano tu mniej prestiżowe zawody, jednak z nadejściem drugiej wojny światowej Brooklands pożegnało się z wyścigami. Pozostał jednak ryk silników…

Tuż obok toru powstawała bowiem fabryka wojskowych samolotów, a w 1946 firma Vickesns-Armstrongs przejęła również wyścigowy obiekt. Jeden z łuków został zburzony, by pilotom nowo powstałych samolotów łatwiej było wznieść się w powietrze.

Najstarszy tor wyścigowy – nowy rozdział

W roku 2004 pozostałości toru Brooklands wykupił koncern Mercedes-Benz, który obok najstarszych kawałków asfaltu, po jakich legalnie ścigali się kierowcy wyścigowi, wybudował nowy tor testowy wraz z centrum konferencyjnym. W międzyczasie powstało jeszcze muzeum Brooklands, w którym możemy dowiedzieć się więcej na temat kolebki europejskich wyścigów.